Trademap nedir ve hangi ithalat verilerini içerir?
Trade Map’i, Dünya Ticaret Örgütü ile Birleşmiş Milletler’in ortak kuruluşu olan ITC hazırlar. Veri tabanında 230’dan fazla ekonominin, Armonize Sistem’de tanımlı 5.300 ürünün ve 10.000’i aşkın ulusal tarife satırının ticareti yer alır. İstatistikler 170’ten fazla ülkenin resmî kaynağından gelir; eksik kalan yerler Birleşmiş Milletler’in ticaret veri tabanı UN Comtrade ile tamamlanır. Aylık, çeyreklik ve yıllık seriler 2001’den başlar.
Yıllık veri bir yıl geriden gelir. Kasım 2026 itibarıyla en son yıl 2025’tir; bu yıl için 144 ekonomi veri bildirmiştir ve bunlar dünya ticaretinin yüzde 93,4’ünü oluşturur. ITC yeni bir yılın ilk verisini genellikle nisan sonu ile mayıs başı arasında yayımlar, temmuz, eylül ve aralıkta günceller. Hedef ülkeniz son yılı henüz bildirmemişse bir önceki yıla bakın.
Bir ülke veri bildirmediğinde Trade Map o ülkenin ticaret ortaklarının bildirdiği rakamları kullanır; buna ayna veri (mirror data) denir. Ayna veri ekranda ayrıca işaretlenir ve ülkenin kendi bildirdiği veriyle toplanmaz. İthalat taşıma ve sigorta dâhil, ihracat bunlar hariç değerlendiği için iki taraftan gelen rakam birebir tutmaz. Ekrandaki “Advanced options” bölümünde yer alan “Data source” seçimi hangi verinin gösterildiğini belirler; varsayılan değer “Direct”, yani ülkenin kendi bildirdiği veridir.
Erişim ve üyelik koşulları
Trade Map’in temel içeriği herkese ücretsizdir: altı haneye kadar yıllık ve dört haneye kadar çeyreklik mal ticareti verisi, seçili ticaret göstergeleri ve hizmet ticareti verisi. Yıllık tablolar hesap açmadan da açılıyor; ücretsiz bir hesapla iki sorgu kaydedebilir, birer özel ülke ve ürün grubu kurabilirsiniz. Aylık veri, ulusal tarife satırı düzeyindeki veri, daha ayrıntılı yıllık ve çeyreklik seriler ve sınırsız kayıtlı sorgu ise ücretli Pro planındadır. ITC, veri panosu ve veri güncelleme bildirimlerinin de yakında geleceğini belirtiyor.
Türkiye, ITC’nin sınıflamasında gelişmekte olan ekonomiler arasındadır; Avrupa Birliği üyesi değildir ve en az gelişmiş, denize kıyısı olmayan gelişmekte olan ve küçük ada ülkelerinin oluşturduğu grupta (OHRLLS) yer almaz. Bu yüzden Pro planı Türkiye’deki kullanıcıya ücretsiz değil, yüzde 50 indirimlidir. Ücretsiz Pro erişimi AB ve bu gruptaki ülkelerde yaşayan kullanıcılar içindir. İndirim ikamet ettiğiniz ülkeye göre uygulanır ve ITC ülke doğrulaması isteyebilir. Firma rehberi Pro’nun dışında, ayrı bir ek modül olarak sunulur; yüzde 50 indirim bu modül için de geçerlidir.
ITC yeni Trade Map’i 30 Nisan 2026’da tanıttı ve site bu sürüme taşındı; eski arayüz artık yalnız Pro erişimi olan kullanıcılara açıktır. ITC resmî açılışı 31 Ekim 2026’ya planlamıştı. 4 Kasım 2026’da ana sayfada deneme sürümü ibaresi görünmüyordu, ancak yardım sayfaları Pro özelliklerinin deneme sürümünde kayıtlı kullanıcılara ücretsiz olduğunu hâlâ yazıyordu. Hesap açmadan bakıldığında aylık veri Pro uyarısı veriyor; bu özelliklerin size açık olup olmadığını giriş yaparak görebilirsiniz. İnternetteki Türkçe kaynakların çoğu eski arayüzü ve Türkiye’deki kullanıcıya tam ücretsiz erişim tanıyan eski koşulları esas alır.
Trade Map nasıl kullanılır: ekrandaki adımlar
Arayüz İngilizcedir; tabloda düğme ve başlık adları ekrandaki gibi yazıldı.
| Adım | Ekran ve seçim | Ekranda ne görürsünüz | Ne için |
|---|---|---|---|
| 1 | trademap.org → “Sign in or register” | Ücretsiz hesap | Kayıtlı sorgu ve özel grup; yıllık tablolar hesapsız da açılır |
| 2 | “Goods” → “Trade indicators” → “Product” kutusuna 870830 | Ürünün tanımı | Altı haneli kodla ürün seçimi |
| 3 | “Trade flow: Imports” · “Importer: World” · “Exporter: World” · “View by: Importer” | “Importing countries in 2025” | Ürünü hangi ülkeler, ne kadar ithal ediyor |
| 4 | “Importer: Germany” · “Exporter: World” · “View by: Exporter” | “Germany’s imports from World in 2025, by exporter” | Hedef ülke ürünü kimden alıyor, Türkiye’nin payı |
| 5 | “Trade flow: Exports” · “Exporter: Türkiye” · “Importer: World” · “View by: Importer” | “Türkiye’s exports to World in 2025, by importer” | Türkiye bu ürünü bugün nereye satıyor |
| 6 | “Time series” sekmesi, aynı seçimlerle | Yıllara göre değerler | Eğilimi yıl yıl görmek |
Trade Map’i ITC’nin iki ücretsiz aracıyla birlikte kullanırsınız. Market Access Map, hedef ülkenin gümrük vergisini, tarife kotalarını ve vergi dışı önlemlerini gösterir; Trade Map tarifeyi yalnızca aralık olarak verdiği için kesin oran oradan okunur. Export Potential Map ise bir ürünün hangi pazarlarda henüz kullanılmamış ihracat potansiyeli taşıdığını ITC’nin kendi yöntemiyle hesaplar ve kısa listeye aday ülke eklerken ikinci bir bakış sağlar.
Ürünü GTİP koduyla seçmek
Trade Map ürünleri Armonize Sistem koduyla tanır. GTİP’in ilk altı hanesi bu koddur ve bütün ülkelerde aynıdır; sonraki haneler her ülkenin kendi tarifesine göre değişir. Ücretsiz sürüm altı haneye kadar iner. Ürününüzü “Product” kutusuna adıyla yazmak yerine altı haneli koduyla girin; böylece doğru alt pozisyonu seçtiğinizden emin olursunuz.
Örnek firmanın ürünü binek ve hafif ticari araçlar için disk fren balatasıdır ve GTİP’i 8708.30.91.00.19’dur. Trade Map’te arayacağı kod ilk altı hane olan 870830’dur. Bu alt pozisyon “frenler ve servo frenler ve bunların aksam ve parçaları” adını taşır ve balatanın yanında fren diskini, kampanayı ve kaliperi de kapsar. Bu yüzden 870830’un ithalat değeri, balatanın yanında bu parçaların toplam ithalatını gösterir. Daha ayrıntılı bakmak için ulusal tarife satırı gerekir: AB’nin sekiz haneli tarifesinde disk frenlere ait parçalar 8708 30 91 koduyla ayrılır, ancak bu satır da diski ve kaliperi balatayla birlikte toplar. Bu düzey Trade Map’te Pro planındadır ve her ülke için bulunmaz. Plakaya takılmamış balata ise 681381 koduyla aranır; takılı balatanın neden bu kodda olmadığını GTİP kodu ile müşteri bulma rehberinde anlattık.
İthalatçı ülkeler tablosu nasıl okunur?
Üçüncü adımdaki tablo, ürünü dünyada ithal eden bütün ülkeleri sıralar. Varsayılan sütunlar aşağıdadır; “Select indicators” düğmesiyle tarife aralığı, ortalama tedarik mesafesi ve tedarikçi yoğunlaşması eklenir.
| Sütun (ekrandaki adı) | Ne gösterir | Nasıl okunur |
|---|---|---|
| Value imported ($) | Seçilen yılda ithalatın dolar karşılığı | Pazarın büyüklüğü; kısa listeye girmenin ilk ölçüsü |
| Trade balance ($) | İhracat eksi ithalat | Eksi değer, ülkenin bu üründe dışarıya bağımlı olduğunu gösterir; artı değer güçlü yerli üretime işaret eder |
| Quantity imported ve Unit value | Miktar ve değerin miktara bölümü | Birim değer fiyatı yaklaşık olarak gösterir; ithalatta taşıma ve sigortayı da içerir, satış fiyatı yerine kullanılmaz. Miktar bildirilmemişse hesaplanmaz |
| Importer’s share in world imports (%) | Ülkenin dünya ithalatındaki payı | Pazarlar arası ölçek kıyası |
| Annual growth in import (2021-2025) (%) | Beş yıllık değer eğilimi | Cari dolarla ve logaritmik eğilim yöntemiyle hesaplanır, kur ve fiyat değişimini de içerir; bileşik büyüme oranıyla aynı sonucu vermeyebilir |
| Annual growth in import (2024-2025) (%) | Son yılın değişimi | Beş yıllık eğilimle birlikte okunur; tek yıllık sıçrama büyük bir proje alımından gelebilir |
| Annual growth in quantity (2021-2025) (%) | Miktarın beş yıllık eğilimi | Değer artarken miktar düşüyorsa artış fiyattan gelir |
| Import market concentration (“Select indicators” ile eklenir) | Tedarikçi yoğunlaşması (Herfindahl endeksi) | 0,10 ile 0,18 arası orta, 0,18’in üstü yoğun; yoğun pazarda az sayıda tedarikçi payın çoğunu tutar |
Tabloyu tek sütuna göre sıralamayın. Büyük ama küçülen bir pazar ile küçük ama hızlı büyüyen bir pazar farklı kararlar gerektirir; ikisini de kısa listede görmek istersiniz.
Türkiye’nin payı ve rakip tedarikçi ülkeler
Dördüncü adımdaki tablo, seçtiğiniz ülkenin ürünü kimlerden aldığını gösterir. Her satır bir tedarikçi ülkedir; Türkiye’nin satırını bulun ve şu dört sütuna bakın:
- Share in Germany’s imports (%): Tedarikçinin bu pazardaki payı. Türkiye’nin payını ve ilk üç tedarikçinin toplam payını not edin.
- Unit value: Tedarikçilerin birim değerleri. Türkiye’nin birim değeri önde gelen tedarikçilerin altındaysa pazar Türk ürününü daha ucuz segmentte tanır; sizin fiyatınız bunun üstündeyse farkın gerekçesini anlatmanız gerekir.
- Share of Germany in partners’ exports (%): Tedarikçi ülkenin bu ürün ihracatının ne kadarını bu pazara yaptığı. Oran yüksekse o ülkenin firmaları pazara sıkı bağlıdır.
- Annual growth in import (2021-2025) (%): Hangi tedarikçinin payı büyüyor, hangisininki küçülüyor.
Türkiye’nin payı düşük, pazar büyük ve tedarikçiler dağınıksa yeni bir tedarikçiye yer vardır. İki üç ülke pazarın büyük kısmını tutuyorsa girişin bedeli yüksektir. Beşinci adım ters yönden bakar: Türkiye’nin bu ürünü bugün hangi ülkelere sattığını gösterir. Türk üreticilerin güçlü olduğu pazarda alıcı Türk ürününü tanır, rakipleriniz de büyük olasılıkla Türk firmalarıdır.
Örnek firma bu tabloyu kısa listedeki beş ülke için 2025 verisiyle ayrı ayrı açtı. Almanya’da pazar büyük ve büyüyordu: yaklaşık 4,7 milyar dolarlık ithalatla dünyada ikinci sıradaydı. Tedarikçi sayısı fazlaydı ama Polonya, Çekya, İtalya ve Çin payın üçte ikisinden fazlasını tutuyordu; Türkiye’nin payı yüzde 1,8’di ve beş yılda 16. sıradan 9. sıraya çıkmıştı. Polonya’da pazar da büyük ve büyüyordu; Almanya ile Çin payın yarısından fazlasını tutuyordu. Romanya’da pazar küçüktü ama büyüyordu; tedarikçiler dağınıktı ve Türkiye’nin payı beş ülkenin en yükseğiydi. Birleşik Krallık’ta pazar büyüktü, fakat 2025’te yüzde 10’dan fazla daraldı. İspanya’da pazar orta büyüklükteydi; Almanya ve Fransa payın beşte ikisinden fazlasını tutuyor, Türkiye’nin payı beş yıldır yerinde sayıyordu. Bu okumalar bir sonraki bölümdeki puanlara dönüştü.
Bulguları pazar puanlamasına aktarmak
Trade Map’in tabloları tek başına bir karar üretmez; karar, ülkeleri aynı ölçütlerle puanladığınızda çıkar. Puanlamanın tamamını hedef pazar analizi rehberinde anlattık. Trade Map bu puanlamanın iki ölçütüne doğrudan veri verir: talep ve rekabet edebilme.
| Puanlama alanı | Trade Map’te bakılacak gösterge | Trade Map’ten çıkmayan |
|---|---|---|
| Talep | İthalat değeri, beş yıllık ve son yıl büyümesi, miktar büyümesi | Ürünün hedef ülkede aranıp aranmadığı |
| Rekabet edebilme | Tedarikçi yoğunlaşması, önde gelen tedarikçilerin payı, Türkiye’nin payı ve birim değeri | Rakiplerin satış kanalları, alıcının sizi neden tercih edeceği |
| Giriş kontrolü (puanlanmaz) | Tarife aralığı (ayrıntısı Market Access Map’te) | Belge ve sertifika şartları |
| Operasyonel uygunluk | Yok | Teslimat, stok, destek ve maliyet |
| Alıcı havuzu | Yok | Firma düzeyinde tarama |
| Ülke | Talep | Rekabet okuması | Karar |
|---|---|---|---|
| Almanya | 5 üzerinden 5Yüksek, büyüyor | 5 üzerinden 3Orta | İlk test |
| Polonya | 5 üzerinden 4Yüksek, son yıl yatay | 5 üzerinden 3Orta | İlk test |
| Romanya | 5 üzerinden 2Düşük, büyüyor | 5 üzerinden 4Az | Sonraki değerlendirme |
| Birleşik Krallık | 5 üzerinden 2Yüksek, daralıyor | 5 üzerinden 3Orta | Giriş kontrolü bekliyor |
| İspanya | 5 üzerinden 3Orta, büyüyor | 5 üzerinden 2Yoğun | Önce rekabet avantajı araştırılır |
Trade Map okuma tablosu
Her ülke bir satır, her sütun Trade Map’teki karşılığıyla; son iki sütun talep puanı ve rekabet okuması.
Excel · 8 KB
Kararı başka ölçütler de etkiler. Örnek firmada Polonya’yı alıcı havuzunun genişliği öne çıkardı. İspanya’da arama sonuçlarında ve reklamlarda yerleşik markaların her kanalda görünmesi rekabet edebilme puanını bire indirdi; ülke bu yüzden elenmedi, önce hangi alıcı grubunda hangi avantajla tercih edilebileceği araştırılıyor.
Trade Map’in göstermedikleri
Firma bazında ticaret. Trade Map’te 178 ülkeden yaklaşık 2 milyon firmalık bir rehber var; ancak rehber Kompass ve Dun & Bradstreet gibi firma rehberlerinden derlenir, gümrük kayıtlarına dayanmaz. Firmanın hangi üründen ne kadar alıp sattığını göstermez ve bütün firmaları kapsamaz. Tam erişim ücretli ek modüldedir. Ürünü gerçekten ithal eden firmayı görmek için gümrük ve konşimento verisine bakmak gerekir.
Talebin nedeni. İthalat rakamı ürünün alındığını gösterir; kimin, hangi projede, neden aldığını göstermez. Ürününüzün hedef ülkede aranıp aranmadığı arama verisiyle ölçülür.
Alt ürün. Altı hane birden çok ürünü toplar. Ulusal tarife satırı Pro’dadır ve her ülke için yoktur.
Güncellik. Son yılın verisi bazı ülkelerde eksiktir. Aylık veri daha günceldir ama Pro planındadır.
Sık sorulan sorular
Trademap ücretli mi?
Temel sürüm ücretsizdir: altı haneye kadar yıllık ve dört haneye kadar çeyreklik mal ticareti verisini, seçili göstergeleri ve hizmet ticareti verisini ücretsiz görürsünüz. Aylık veri, ulusal tarife satırı ve sınırsız kayıtlı sorgu ücretli Pro planındadır; Türkiye’deki kullanıcılar bu plana yüzde 50 indirimle erişir. Firma rehberi ayrı bir ek modüldür.
Trade Map nasıl kullanılır?
Ürününüzü GTİP kodunun ilk altı hanesiyle seçer, “Importing countries” tablosunda ürünü hangi ülkelerin ne kadar ithal ettiğine bakarsınız. Sonra hedef ülkeyi seçip “View by: Exporter” görünümünde ürünü kimlerden aldığını ve Türkiye’nin payını okursunuz. Bulguları talep ve rekabet ölçütleriyle ülke puanlamanıza aktarırsınız.
Trademap nedir?
Trademap, Uluslararası Ticaret Merkezi’nin (ITC) hazırladığı dış ticaret veri tabanıdır. 230’dan fazla ekonominin ürün bazında ithalat ve ihracat verisini içerir; hangi ülkenin hangi ürünü kimden, ne kadar ve hangi birim değerle aldığını gösterir.
Trade Map firma listesi verir mi?
Trade Map’te bir firma rehberi var. Rehber Kompass ve Dun & Bradstreet gibi kaynaklardan derlenir, firmanın ne kadar ithalat yaptığını göstermez ve tam erişimi ücretli ek modüldedir. Ürünü gerçekten ithal eden firmaları gümrük ve konşimento verisinden bulursunuz.
Trade Map verileri ne kadar güncel?
Yıllık veri bir önceki yılı gösterir: Kasım 2026’da en son yıl 2025’tir ve bu yıl için ülkelerin bir kısmı henüz veri bildirmemiştir. ITC yeni yılın ilk verisini nisan sonu ile mayıs başı arasında yayımlar, temmuz, eylül ve aralıkta günceller. Aylık veri ortalama üç dört ay geriden gelir ve Pro planındadır.
Gümrük vergisini Trade Map’te görebilir miyim?
Trade Map tarifeyi yalnızca aralık olarak verir. Kesin oranı ve vergi dışı önlemleri ITC’nin ücretsiz Market Access Map aracında bulursunuz.
Kaynaklar
Erişim: 4 Kasım 2026
- International Trade Centre, Trade Map (sıkça sorulan sorular, sözlük, veri ve firma verisi durumu, ekonomi grupları)
- International Trade Centre, ITC launches Trade Map 3.0 (basın bülteni), 30 Nisan 2026
- International Trade Centre, ITC Market Analysis Tools: planlar ve sıkça sorulan sorular
- International Trade Centre, Market Access Map, sıkça sorulan sorular; Export Potential Map
- UN Comtrade, Ülke ihracatı ile ortak ülkenin ithalatı arasındaki fark
- Resmî Gazete ve Avrupa Komisyonu, Türk Gümrük Tarife Cetveli, Karar 11507 (11 Temmuz 2026); Kombine Nomenklatür 2026