GTİP Kodu ile Müşteri Bulma

GTİP kodu ile müşteri bulma dört adımda ilerler

Ülke adımını atlayıp doğrudan firma aramak, bütün dünyadan ilgisiz ithalatçılarla dolu bir liste üretir. Bu yüzden adımları bu sırayla izleyin.

GTİP kodunun hangi haneleri bütün ülkelerde aynıdır?

Türkiye’de kullanılan Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu (GTİP) 12 hanelidir. İlk altı hane, Dünya Gümrük Örgütü’nün (World Customs Organization, WCO) Armonize Sistem’idir (Harmonized System, HS); 200’den fazla ülke ve ekonomi aynı ürünü aynı altı haneyle tanımlar. Yedinci ve sekizinci haneler Avrupa Birliği’nin Kombine Nomenklatür’ünden gelir. Dokuzuncu ve onuncu haneler Türkiye’ye özgü alt açılımlardır, son iki hane istatistik kodudur.

Yurt dışındaki veride bu yüzden altı haneyle arama yaparsınız. Altıncı haneden sonrası her ülkenin kendi tarifesidir: AB sekiz haneli Kombine Nomenklatür ile on haneli TARIC kodunu, ABD on haneli tarife cetvelini kullanır. Aynı sekiz haneli numara iki ülkede farklı ürünleri gösterebilir; ülkeler arası kıyas altı hanede yapılır.

Fren balatası iki pozisyonda izlenir ve hangisinde olduğunu ürünün biçimi belirler. Taşıyıcı metal plakaya takılı, araca hazır disk fren balatası taşıtın parçası sayılır ve 8708.30’dadır; Gümrük Tarife Cetveli İzahnamesi takılı fren balatalarını 68.13 pozisyonunun dışında tutar ve ait oldukları taşıtın parçası olarak sınıflandırır. Plakaya takılmamış balata ise 6813.81’dedir. Aynı firmanın iki ürünü bu yüzden yurt dışı veride iki ayrı kodla aranır. Sınıflandırmadan emin değilseniz bağlayıcı tarife bilgisi alın. Tarife cetveli her yıl yenilenir ve yıl içinde de değişebilir: 11 Temmuz 2026’daki 11507 sayılı Karar 8708 pozisyonunda başka satırları değiştirdi, 8708.30’a dokunmadı. Kodu listede kullanmadan önce güncel cetvelden kontrol edin.

Altı haneli kod birden çok ürünü toplar. 8708.30 balatanın yanında fren diskini, kampanayı, kaliperi ve servo freni de kapsar. Firma düzeyindeki veride altı haneyle arama yaptığınızda ürününüzü hiç kullanmayan ithalatçılar da listeye girer; bunları kaydın ürün tanımına bakarak ayıklarsınız.

Ürünü hangi ülkeler ithal ediyor?

İthalatçı firma bulmaya ülkeyi seçerek başlayın. Ülke düzeyindeki veri, ürünü hangi ülkelerin ne kadar ithal ettiğini, pazarın büyüyüp büyümediğini ve bu ülkelerin ürünü kimden aldığını gösterir. Bu veri, Uluslararası Ticaret Merkezi’nin (International Trade Centre, ITC) Trade Map veri tabanında ücretsiz olarak bulunur ve altı haneli kodla aranır. Adım adım kullanımını Trade Map nasıl kullanılır rehberinde anlattık.

Ticaret Bakanlığı’nın ücretsiz Kolay İhracat Platformu da GTİP kodunu girdiğinizde ihracat potansiyelinin en yüksek olduğu on ülkeyi gösterir. Platformun pazara giriş haritası hedef ülkedeki gümrük vergisini, vergi dışı önlemleri ve ikili anlaşmaları gösterir.

Bu adımın çıktısı, üzerinde çalışacağınız iki üç ülkelik bir kısa listedir. Örnek firmada ilk test Almanya ve Polonya ile başladı; Romanya sonraki değerlendirmeye kaldı. İspanya’da önce rekabet avantajı, Birleşik Krallık’ta giriş kontrolü tamamlanıyor. Ülkeleri hangi ölçütlerle sıraladığınızı hedef pazar analizi rehberinde bulabilirsiniz.

Konşimento verileri ve gümrük kayıtları

Konşimento (bill of lading), deniz yoluyla taşınan yükü taşıyıcının teslim aldığını gösteren belgedir; gemideki yüklerin toplu listesi olan manifestoya işlenir. Bazı ülkeler manifesto ya da gümrük beyannamesi bilgisini firma adıyla birlikte erişime açar. Ticari veri sağlayıcıları bu kayıtları toplar ve ürün tanımına, koda ya da firma adına göre aranabilir hâle getirir.

Firma adının en açık görüldüğü ülke ABD’dir. ABD Gümrük ve Sınır Koruma İdaresi (CBP), gemiyle gelen yüklerin manifesto bilgisini kamuya açar; toplu veride alıcının adı ve adresi de yer alır. İthalatçı adının gizli tutulmasını isteyebilir; bu gizlilik iki yıl geçerlidir ve yenilenebilir. Kural yalnızca deniz yolu yüklerini kapsar; hava, demir ve kara yoluyla gelen yüklerin bilgisi açıklanmaz.

Avrupa Birliği’nde durum farklıdır. Birlik Gümrük Kodu, gümrüğe verilen bilgiyi mesleki sır sayar ve bilgiyi verenin izni olmadan açıklanmasını yasaklar; AB’nin dış ticaret istatistikleri de ithalatçının kimliğini belli edecek ayrıntıyı gizler. Bu yüzden Almanya ya da Polonya’daki bir ithalatçı, ülkesinin gümrük verisinde adıyla görünmez. Veri sağlayıcıları bu ülkeler için ayna veri sunar: başka ülkelerin ihracat kayıtlarında alıcı olarak geçen Avrupa firmaları. Bu kayıtlar ithalatın yalnızca bir kısmını kapsar; bir firmanın listede olmaması, ürünü ithal etmediğini göstermez.

Veriyi okurken üç noktaya bakın. Birincisi sevkiyatın ne kadar yeni ve ne sıklıkta olduğudur: tek bir kayıt, bir proje için yapılmış tek seferlik alım olabilir. İkincisi alıcı sütunudur: orada bir nakliye ya da gümrük firması yazıyorsa asıl alıcıyı başka bir kaynaktan bulmanız gerekir. Üçüncüsü ürün tanımıdır: kod aynı olsa bile tanım ürününüzle örtüşmüyorsa kayıt listeye girmez.

Ticaret müşavirlikleri ve diğer açık kaynaklar

Ticaret Bakanlığı’nın Kolay İhracat Platformu, pazara giriş haritasında hedef pazarda faaliyet gösteren potansiyel ithalatçıların listesini ve iletişim bilgilerini verir. Platform ücretsizdir; firmalar MERSİS kaydıyla giriş yapar.

Bakanlığın yurt dışındaki ticaret müşavirlikleri ve ataşelikleri, görev yaptıkları ülke hakkında ihracatçıların sorularını yanıtlar. Bakanlık, ihracatçılardan gelen potansiyel ithalatçı iletişim bilgisi taleplerini karşılamayı görevleri arasında sayar. Başvuru Bakanlığın Müşavire Danışın uygulamasından yapılır; başvuruda ürünün altı haneli GTİP kodunu belirtirsiniz. Müşavirliklerin hazırladığı sektörel pazar raporları da Bakanlığın sitesinde yayımlanır.

Müşavirliklere iletilen ithal talepleri ve ihaleler, Bakanlığın Dış Talepler Bülteni’nde toplanır; bültene bağlı olduğunuz ihracatçı birliğinden alacağınız yetkiyle erişirsiniz. İhracatçı birlikleri ayrıca yabancı alıcıları Türkiye’ye davet ettikleri alım heyetleri düzenler. Bu heyetler ikili iş görüşmesi programıyla yürür ve 5973 sayılı İhracat Destekleri Hakkında Karar kapsamında desteklenir.

Avrupa’da açık bir başka kaynak Avrupa İşletmeler Ağı’dır (Enterprise Europe Network). Ağın iş birliği veri tabanında firmalar ürün ya da tedarikçi aradıklarını ilan eder; Türkiye’deki temas noktaları arasında KOSGEB ve sanayi odaları bulunur.

Fuar katılımcı listeleri, bir üründe faal olan firmaların güncel dökümlerinden biridir. Otomotiv yedek parçası için Messe Frankfurt’un düzenlediği Automechanika Frankfurt’un sitesinde katılımcı dizini yayımlanır; fuar 8 ile 12 Eylül 2026’da 80 ülkeden 4.400 katılımcıyla yapıldı, sıradaki dönemi 5 ile 9 Eylül 2028 arasındadır. Katılımcılar arasında üreticiler de bulunduğu için listeyi ithalatçıları ve distribütörleri ayırarak okuyun. Rakip markaların sitelerindeki “nereden alınır” ve distribütör sayfaları da aynı işi görür: kimin hangi markayı taşıdığını gösterir.

Aday listesini doğrulamak

Liste hangi kaynaktan çıkarsa çıksın, doğrulanmadan kullanılmaz. Satın alınan listelerde adreslerin bir kısmı eskimiştir, firmaların bir kısmı da ürününüzü kullanmaz. Her aday için şu altı soruyu yanıtlayın:

1. Firma faal mi? Sitesi güncel mi, ticaret sicilinde kayıtlı mı? Almanya’da Handelsregister ve Polonya’da KRS kayıtları ücretsiz sorgulanır; Fransa’da devletin şirket rehberi aynı bilgiyi verir. AB içindeki KDV numarasını Avrupa Komisyonu’nun VIES aracıyla doğrularsınız; araç numaranın geçerli olup olmadığını gösterir.
2. Ürün uyumu var mı? Firma ürününüzü satıyor, kendi üretiminde kullanıyor ya da tamamlayıcı ürünler mi taşıyor? Fren balatasında araç uygulamaları, ürün gamı ve R90 onayı uyuşmalıdır.
3. İthalat izi ne kadar güncel? Ürünü ya da benzerini ithal ettiğine dair kayıt ne kadar yeni ve ne sıklıkta?
4. Rakip marka taşıyor mu? Firma rakip bir markanın distribütörüyse sizinle çalışma olasılığı düşer. Distribütör arıyorsanız bu bir eleme ölçütüdür.
5. Kim satın alıyor? Örnek firmada kararı satın alma müdürü verir; teknik onayı ürün müdürü ya da üretim mühendisi verir. Adını ve unvanını firmanın sitesinden ve LinkedIn’den bulursunuz.
6. Ülke kuralı hangi kanala izin veriyor? İlk temasın yolu, bir sonraki bölümdeki kurala göre seçilir.

Listeden ilk görüşmeye

Doğrulanmış liste ilk teması planlamak için kullanılır ve kanalı ülkenin kuralı belirler. Polonya, Almanya, Romanya ve Hollanda firmalar arası tanıtım e-postası için de kural olarak önceden izin arar. Fransa’da CNIL’e göre önceden izin her durumda zorunlu değildir. İletişim kişinin mesleki faaliyetiyle ilgili olmalı; kişi, verisinin kaynağı ve mesajın amacı konusunda bilgilendirilmeli, yeni mesajlara kolayca itiraz edebilmelidir. Almanya’da bir mahkeme kararı LinkedIn gibi ağlardan gönderilen mesajları da elektronik posta saymıştır. Kuralların dayanağı ve örnek e-postalar İngilizce tanıtım maili rehberinde bulunur. İzin arayan ülkelerde tanışma fuarda, müşavirlik aracılığıyla ya da alıcının sizi arama reklamıyla bulmasıyla gerçekleşir. Örnek firma Hamburg ve Poznań’daki adaylarla fuarda görüşüyor, Cluj-Napoca’daki ithalatçıyla müşavirlik aracılığıyla tanışıyor.

İlk mesajda veriden öğrendiğiniz sevkiyat ayrıntısını anmayın; firmanın işine değen bilgiyi yazın: ürününüzün hangi uygulamada ve hangi standartta kullanıldığını, teslim sürenizi. Doğrudan yazışmanın nasıl kurulduğunu ve hangi ülkede hangi kanalın kullanıldığını yurt dışı müşteri bulma sayfamızda anlattık.

Hedef ülkede sizin yerinize satacak bir firma arıyorsanız aday listesi aynı kaynaklardan çıkar, ama eleme ölçütleri değişir: kapsadığı bölge, stok ve teknik servis kapasitesi, rakip marka taşıyıp taşımadığı. Adayların nasıl elendiği yurt dışı distribütör bulma sayfamızda yer alır.

Listenin işe yarayıp yaramadığını gönderilen mesaj sayısıyla değil, yanıt veren yetkili ve gelen teklif talebi sayısıyla ölçün. İthalatçı firmalar aynı üründe yıllarca aynı tedarikçiyle çalışabilir; teklif talebi genellikle mevcut tedarikçiyle bir sorun ya da yeni bir ihtiyaç doğduğunda gelir.